Başta kanser olmak üzere alternatif yöntemlerle tedavi edilemeyen birçok hastalığa karşı kök hücre transplantasyonu en uygun çözüm yolu olarak kullanılıyor.

Kansere Kök Hücre İle Çözüm

Birçok dokuda bulunan ve değişerek vücudun diğer dokularını oluşturma yeteneğine sahip bir grup hücre olan kök hücrelerin çok yakın bir gelecekte felç, Parkinson, Alzheimer, omurilik zedelenmeleri, kalp ve birçok genetik kaynaklı hastalıkların tedavisinde kullanılabileceği kabul ediliyor. Günümüzde ise kök hücreler özellikle kemoterapi gören kanser hastalarının kan ve bağışıklık sistemini yeniden canlandırmak için kullanılıyor.

Bu amaçla ülkemizde üniversite hastanelerinde birçok kez kök hücre nakli yapılırken özel hastaneler içinde ilk kez Acıbadem Hastanesi’nde son derece başarılı bir kemik iliği transplantasyonu gerçekleştirildi. Acıbadem Hastanesi Hematoloji Kliniğinde tedavi görmekte olan bir hastanın iliğinden ayrılan kök hücreler Acıbadem Kordon Kanı Bankası"nda donduruldu ve transplantasyon zamanında bu kök hücreler, başarıyla çözülerek hematoloji departmanında kemoterapi sonrası hastaya nakledildi. Acıbadem Hastanesi Hemotoloji Uzmanı Doç. Dr. Siret Ratip "kök hücre nakli nedir?" sorusunu şöyle yanıtlıyor: "Kök hücre transplantasyonu, alternatif yöntemlerle tedavi edilemeyen çeşitli hastalıkların tedavisi için kandan, dondurulmuş kordon kanından ya da kemik iliğinden elde edilen kök hücrelerin kullanımını içerir."

Bu işlemin başarıyla gerçekleştirilebilmesi için kurum içinde bulunan Kordon Kanı Bankası’nın rolü çok büyük. Böyle bir altyapı, büyük bir boşluğu doldurmakta ve kanserli hastaların sağlığına doğrudan katkı sağlamaktadır.

Kemoterapi Sonrası

Hematolojik kanser hastalarında bağışıklığı kuvvetlendirerek hastalığı ortadan kaldırmak, kemik iliğini sağlamıyla değiştirmek, olmayan kemik iliğini yerine koymak için en uygun yollardan biri olarak kök hücre nakli kabul ediliyor. Doç. Dr. Ratip, kök hücre nakli prosedürünü şöyle anlatıyor: "Hastaya veya hastanın donörüne büyüme faktörü adlı bir ilaç cilt altına bir injeksiyonla yapılıp, kök hücrelerin kemik iliğinden kana yönlenmesi sağlanır. Bu hücreler damarlara yerleştirilen kateterler yoluyla kan hücrelerini ayırma cihazı olan aferez cihazı ile toplanır. Toplanan kök hücreler belirli koşullarda gerekli kimyasal maddelerle karıştırıldıktan sonra azot içerisinde dondurulur. Yüksek doz kemoterapi sonrası hastanın kanserli hücreleri ile birlikte kemik iliği yok edilir. Bu aşamadan sonra da dondurulmuş kök hücreler çözülüp, hastanın damarına yerleştirilen santral bir kateter yoluyla hastaya nakil edilir."

Hangi Hastalıklar İçin

Kök hücre transplantasyonu ile tedavi edilen hastalıklar 3 ayrı kategoride değerlendiriliyor. Doç. Dr. Ratip "kök hücre nakli öncelikle başta akut veya kronik lösemi olmak üzere, bazı kanser türlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Yetersiz kemik iliği kök hücreleri veya ürünleri nedeniyle oluşan kanser olmayan hastalıklarda da bu işlem uygulanmaktadır. Ayrıca anormal kemik iliği ürünleri veya kemik iliği hücrelerinden oluşan enzimlerin yetersizliği nedeniyle ortaya çıkan genetik bozukluklar da bu yolla tedavi edilmektedir. Bu bozukluklar arasından ülkemizde en sık görülenler talasemi majör ve orak hücre anemisidir."

Doç. Dr. Siret RATİP

"Kök hücre transplantasyonu, alternatif yöntemlerle tedavi edilemeyen çeşitli hastalıkların tedavisi için kandan, dondurulmuş kordon kanından ya da kemik iliğinden elde edilen kök hücrelerin kullanımını içerir."